Product Summery

“Феруза” — Синан Акюзнинг замонавий турк адабиётидаги энг кўп резонанс уйғотган романлардан биридир. Асар илк қарашда муҳаббат ҳақида ёзилгандек туюлади, бироқ роман чуқурлашган сари у аёл тақдири, маданий тўқнашув, оилавий зўравонлик, муҳаббатнинг кўр қилувчи табиати ва оналик фожеаси ҳақидаги оғриқли ҳикояга айланади. Энг муҳими, асарнинг реал воқеалардан илҳомланиб ёзилгани ўқувчининг ҳиссий боғланишини янада кучайтиради. Роман марказида Феруза исмли қиз туради. Ҳаёт уни Шомга олиб боради ва у ерда Вассим исмли суриялик йигитни севиб қолади. Дастлаб ҳамма нарса шарқона романтика билан безатилгандек кўринади: эҳтиросли муҳаббат, чиройли ваъдалар, ўзгача муҳит, сирли ва мафтункор Шарқ атмосфераси. Феруза муҳаббат ҳамма нарсани енгишига чин дилдан ишонади. Аммо роман давомида ўқувчи муҳаббатнинг аста-секин қандай қилиб қарамликка, қўрқувга ва руҳий босимга айланишини кузатади. Синан Акйüзнинг энг катта ютуғи шундаки, у ўқувчини Пирузе билан бирга уйғотади. Дастлаб Вассим романтик ва жозибали эркак сифатида намоён бўлса, кейинчалик унинг ичидаги эгоизм, манипулятсия ва зўравонлик қатламлари бирин-кетин очилиб боради. Шу нуқтада роман оддий севги ҳикояси бўлишдан тўхтайди. У аёлнинг секин-аста ўзини йўқотиши, муҳаббат йўлида қилган танловлари қандай қилиб унинг ҳаётини парчалашини кўрсатадиган психологик драмага айланади. Асарнинг энг муҳим қатламларидан бири Шарқ ва Ғарб менталитетлари тўқнашуви билан боғлиқ. Феруза Истанбул ва Европа муҳити таъсирида улғайган бўлса, Шомдаги янги ҳаёти мутлақо бошқа қадриятлар асосига қурилган. Бу ерда эркак ҳукмронлиги, коллектив оилавий тизим, қайнонанинг кучли таъсири ва аёлнинг эрга тобелиги одатий ҳол сифатида қаралади. Феруза эса муҳаббат туфайли бу тизим ичига киради ва вақт ўтган сари бу муҳит уни бўға бошлайди. Муаллиф айнан мана шу қарама-қаршилик орқали аёлнинг ички емирилишини жуда таъсирли тасвирлайди. Роман юраги эса Пирузенинг она сифатидаги фожеасида намоён бўлади. У Шомдан қочишга мажбур бўлади, аммо фарзандларини олиб чиқиб кетолмайди. Кейинги йиллар соғинч, айбдорлик ва умидсизлик билан ўтади. Асарнинг энг оғир саҳналари ҳам айнан шу жойларда яширинган. Пирузенинг болаларидан айрилиши ўқувчига оддий драматик бурилиш сифатида эмас, балки инсон қалбини эзиб юборадиган руҳий қулаш сифатида таъсир қилади. Шу сабаб кўплаб китобхонлар “Феруза”ни шунчаки севги романи эмас, йиғлатадиган ва узоқ вақт таъсиридан чиқармайдиган асар сифатида эслаб қолади. Роман жуда тез ўқилади. Ҳар бир боб ўқувчини кейингисига тортади. Муаллиф драматик саҳналарни сериалсимон усулда қуради, шу сабаб китоб кенг аудиторияга жуда осон етиб боради. Айниқса, аёл китобхонлар орасида асарнинг машҳурлиги жуда катта бўлганининг сабаби ҳам шунда: ўқувчи Ферузани кузатмайди, у билан бирга яшайди, қўрқади, кутади ва азоб чекади."